تبلیغات
جوانان خیّر ایران - جوانان خیر و نقشش در ریشه كنی فقر

    ریشه كنی فقر توسط جوانان خیر   مکتب اقتصادی اسلام با تحریم ربا، قرض‌الحسنه را به عنوان بهترین شیوه جایگزین برای ربا جهت استفاده از متقاضیانی که توانایی بازپرداخت سود را ندارند در نظر گرفته است که ثروتمندان با در نظر گرفتن پاداش معنوی قرض‌الحسنه داوطلبانه اقدام به انجام آن می‌کنند. در این شیوه امکان در اختیار قرار گرفتن امکانات مالی برای استفاده کنندگان از قرض الحسنه که عمدتاً گروه های کم درآمد جامعه را تشکیل می دهند فراهم می گردد. بنابراین با رواج آن و گسترش اجزاء آن عملاً نابرابری‌های زیاد درآمدی از بین می‌رود. از این رو  می توان گفت نظام اقتصادی اسلام قرض‌الحسنه را به عنوان یکی از شیوه‌ها و ابزارهای مؤثر برای کاهش نابرابری توزیع درآمد در نظر گرفته است که با برقراری جریان پول از طبقات ثروتمند به سمت طبقات کم درآمد و ایجاد زمینه تغییر الگوی تولید، افزایش اشتغال و تأمین نیازهای ضروری طبقات مزبور می‌تواند در جهت تثبیت درآمدها بین نیازمندان و عدم تمرکز ثروت نقش فعالی داشته باشد. آنچه که در این نوشتار در صدد انجام آن هستیم تبیین این موضوع  می‌باشد..

 رشد بلندمدت و مداوم اقتصادی، نیازمند تجهیز و تخصیص بهینه منابع در سطح اقتصاد ملی است و این مهم بدون کمک بازارهای پولی و مالی به سهولت امکان پذیر نیست. بازار مالی، بازار رسمی و سازمان یافته ای است که در آن عملیات انتقال وجوه از افراد و واحدهایی که با مازاد منابع مالی مواجه هستند به افراد و واحدهای متقاضی منابع صورت می گیرد. پویایی و خلاقیت از ویژگی های عمده بازارهای مالی است و هر روز بنا به ضرورت ابزارهای مالی جدیدی طراحی و عرضه می شود. سرمایه گذاران نیز با توجه به توان مالی، میزان انتظار از منافع آتی سرمایه گذاری و میزان ریسک پذیری شان، مناسب ترین گزینه را انتخاب می کنند. در مجموع شواهد فراوان از تاثیر مثبت و انکارناپذیر بازار مالی بر رشد بخش های دیگر اقتصاد دارد. تجربه چند دهه اخیر کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه خود بهترین موید نقش بازارهای مالی متشکل، کارآمد و پویا در تشکیل سرمایه و رشد اقتصادی است.

    بازارهای مالی در برگیرنده بازار پول، بازار سرمایه و بازار بیمه بوده که بازار پول، بازار مطالبات کوتاه مدت است. گرایش اصلی بازار پول اصولاً بر ابزارهایی متمرکز است که با استفاده از آن بتوان به سرعت وضعیت نقدشوندگی را تغییر داد. در نتیجه به دلیل ماهیت کوتاه مدت آن، تبدیل وجوه جمع آوری شده به سرمایه مالی امکان پذیر نبوده و تنها برای تامین مالی عملیات تولیدی و تجاری پیش بینی نشده به کار می رود.

در کشور ما نیز ساختار نظام اجرایی بعد از انقلاب اسلامی به دلایل مختلف به تدریج به سمتی پیش رفت که دولت امور سیاست گذاری، اجرا و نظارت در بخش های مختلف خصوصاً اقتصاد و بازارهای پولی و مالی را به عهده گرفت. بدیهی است که این حالت نتایج نامطلوبی را در پی داشت. بهره وری پائین، قیمت تمام شده بالا، اثرات و تبعات ناشی از دولتی بودن پروژه ها وامور اجرایی از نتایج این سیستم است که سبب شد بخش خصوصی در سایه قرار گیرد و نقش اول اقتصاد در دست دولت باشد. دولت در این چارچوب دارای ساختاری بسیار بزرگ و ناکارا شده و نه تنها این امر کمکی در جهت بهبود حرکت های اقتصادی و اجتماعی نکرده، بلکه اکنون در مقایسه شاخص های اقتصادی کشور ما با کشورهای همتراز در دهه های قبل، اختلاف بسیار زیادی مشاهده می شود.

در این بین موسسات و صندوق های قرض الحسنه دارای اهمیت های ویژه ای است. حجم قرض الحسنه و گسترش آن در جامعه اسلامی می تواند نقش مهمی در از بین بردن فقر و تعدیل توزیع درآمدها داشته باشد. قرض الحسنه می تواند به عنوان ابزار مفیدی در راستای تحقق اهداف توزیعی و فقرزدایی عمل کند و به همین دلیل می توان آن را سازگار با اهداف توزیعی جامعه اسلامی دانست. بدیهی است برای حفظ قرض الحسنه به عنوان نهادی که ویژگی های یک توزیع مطلوب درآمد و ثروت را داراست، دخالت دولت باید صرفا در زمینه هدایت، تقویت انگیزه ها و فراهم کردن زمینه مشارکت هرچه بیش تر مردم صورت گیرد.

موسسه قرض­الحسنه جوانان خیّر در سال 1381 با اخذ پروانه‌ی مجوز فعالیت از اطلاعات نیروی انتظامی استان آذربایجان‌شرقی به شماره ثبت 17 فعالیت رسمی خود را آغاز نمود. این موسسه با ارائه وامهای بدون سود و فقط با 4% کارمزد توانسته است جایگاه ویژه ای در منطقه مورد فعالیت خود پیدا کند. وامهای اعطایی این موسسه چون قرض حسنه می باشد بدون سود بوده و بدین دلیل توانسته است جایگاه خاصی در بین جامعه بالاخص افراد کم درآمد پیدا کند. همچنین نیروی انسانی که در این موسسه فعالیت می کند دلیلی بر اشتغال زایی و کارآفرینی این موسسه می باشد.

موسسه قرض­الحسنه جوانان خیّر علاوه بر وامهای قرض الحسنه در کارهای خیر و کمک به طبقه پایین دست نیز نقش بسزایی دارد. از جمله افتتاح درمانگاه خیریّه در مرند، کمک به ساخت و تجهیز مساجد، حسینیه ها، آزادی سازی زندانیان، فراهم آوری جهیزیه به نوعروسان و ... نام برد.

 با توضیحات بیان شده که قسمتی کوچک از فعالیت های موسسه قرض الحسنه جوانان خیّر می باشد، نقش آن را در اقتصاد افراد می توان بهتر درک نمود که با وام های ارائه شده توسط این موسسه هم نقدینگی افراد بدلیل وجود تنها 4% کارمزد بالا می رود، اقشار پایین دست با شرایط آسان و ضمانت­های موجود (که الزاماً نیاز نیست تا ضامن کارمند باشد)، کمک های بلاعوض و یا بدون کارمزد به اقشار پایین دست که توانایی اقتصادی و مالی آنها را بالا می برد و موجب توزیع عادلانه ثروت در طبقات پایین تر را می شود. با ارائه تسهیلات کم هزینه هم مبلغ حقیقی و در دست مردم بیشتر شده و توان مالی فرد را بالا می برد.

 نقش اقتصادی صندوق های قرض الحسنه

صندوق های قرض الحسنه با انجام فعالیت های مربوط بر روی متغیرهای مختلف اقتصادی، به ویژه متغیرهای پولی، بر تابع مصرف و تابع توزیع درآمد تاثیر می گذارند. در این قسمت به صورت مختصر به بررسی هر یک از این تاثیرها می پردازیم .

 تاثیر بر متغیرهای پولی

از آنجا که صندوق های قرض الحسنه اقدام به جذب سپرده های قرض الحسنه می کنند و از طرف دیگر، آنها را در قالب وام های قرض الحسنه در اختیار متقاضیان قرار می دهند، منشا اثر روی نقدینگی و ضریب تکاثری نقدینگی خواهند بود؛ به عبارت دیگر، صندوق های قرض الحسنه از سمت تقاضای پول به رشد نقدینگی و از طرف عرضه، به افزایش ضریب تکاثری کمک می کنند . تا زمانی که فعالیت های صندوق ها به جذب و اعطای قرض الحسنه منحصر باشد و صندوق ها نخواهند از ابزارهایی چون حساب جاری و مشابه آن استفاده کنند، تاثیر فعالیت صندوق ها بر رشد نقدینگی و ضریب تکاثری محدود خواهد بود، و تاثیر عمده آنها از طریق تاثیرگذاری بر سرعت گردش پول خواهد بود که چندان ملموس نیست.

مطابق ماده 18 مقررات تاسیس و نحوه فعالیت مؤسسات اعتباری غیربانکی، افتتاح حساب دیداری و یا حساب های دیگری که وجوه آن با چک و یا وسائل مشابه قابل نقل و انتقال می باشد، توسط مؤسسات اعتباری ممنوع است; و این در حالی است که برخی از صندوق های قرض الحسنه حساب های دیداری و مشابه آن دارند.

 تاثیر روی تابع مصرف

فرد و خانواری که امید دارد، در آینده درآمد بیشتری داشته باشد، اقدام به استقراض کرده و به وسیله آن کالاهای مصرفی مورد نیاز خود را فراهم می کند و پس از تحقق درآمد به تدریج قرض خود را پرداخت می کند؛ اگر این قرض نبود، یا آن کالا خریداری نمی شد و یا با تاخیر زمانی خریداری می شد. صندوق های قرض الحسنه وجوه مازاد بر نیاز برخی خانوارها و مؤسسات را تجهیز کرده، در اختیار نیازمندان قرار می دهد و آنان را توانای بر خرید کالاها و خدمات و مصرف آنها می کنند و این فرایند در تمام زمانها ادامه دارد. در نتیجه اولا تابع مصرف تا حدودی افزایش می یابد و ثانیا از ثبات نسبی برخوردار می شود، و از این طریق بر متغیرهای دیگری چون سطح عمومی قیمت ها و تثبیت اقتصادی تاثیر می گذارند.

تاثیر روی تابع توزیع درآمد

زمانی که فردی مازاد خود را برای مدتی به کسی قرض الحسنه می دهد، در واقع از هزینه فرصت پول خود صرفنظر کرده و آن را در راه خدا انفاق می کند و به همین جهت از ثواب و اجر اخروی برخوردار می شود. گیرنده قرض که در واقع فرد نیازمندی است و اگر نمی توانست قرض الحسنه بگیرد، ناچار بود کالا یا خدمات مورد نیاز خود را به قیمتی بالاتر خریداری کند، از ما به التفاوت قیمت نقد و نسیه منتفع می شود، در نتیجه یک جریان در آمدی از طرف افراد خیر به سود افراد نیازمند شکل می گیرد. صندوق های قرض الحسنه که جریان جذب و اعطای قرض الحسنه را بین دو گروه صاحبان وجوه مازاد و نیازمندان فعال می کنند، در حقیقت توزیع مجددی نسبت به درآمدها به وجود می آورند و در مجموع توزیع در آمدها و ثروت ها در جامعه را عادلانه تر می کنند.

در یک جمع بندی می توان اثبات کرد که اگر تاثیر عملکرد صندوق های قرض الحسنه روی متغیرهای پولی، برنامه ریزی و کنترل شود، وجود صندوق ها و عملکرد سالم و صحیح آنها می تواند نقش بسیار مثبتی بر کل اقتصاد جامعه داشته باشد و در مقابل، اگر تاثیر آنها بر متغیرهای پولی، برنامه ریزی و کنترل نشود، آثار منفی آنها بیشتر از ثمرات مثبتشان خواهد بود.

 قرض الحسنه و کاهش هزینه های تولید

کاهش هزینه تولید به دلیل وام های کم سود قرض الحسنه (که هزینه هر واحد از تولید را پایین نگه می دارد)، افزایش سرمایه گذاری و افزایش تولید را در بر دارد. در واقع آن دسته از گروه هایی که قبلاً به دلیل بالا بردن هزینه های تولید و عدم دسترسی به منابع تأمین مالی ارزان امکان تولید و سرمایه گذاری را نداشتند حال با استفاده از منابع قرض الحسننه به تولید روی می آورند، در نتیجه استفاده از قرض الحسنه در تأمین مالی این بنگاه ها به افزایش تولید می انجامد. اثر اقتصادی دیگر افزایش سرمایه گذاری که در حقیقت بر افزایش تولید پیشی دارد، افزایش اشتغال نهاده های تولیدی است. در پین افزایش تقاضای سرمایه گذاری، زمینه برای فعال شدن دیگر منابع تولید مثل زمین، مواد اولیه، نیروی انسانی و ... که بدون استفاده باقی مانده بودند، فراهم می آید.

(به نقل از: Mgt-Science.blogfa.com)


جوانان خیر به زبانهای دیگر
صفحات سایت
تعداد کل صفحات : 0